TỔ QUỐC TÔI

CHÚNG TA LÀ VIOLET

ẢNH ĐẸP

270.jpg Mungxuan.swf Happy_new_year.swf New_folder2.swf ChucMungNamMoi.jpg Loi_cam_on_cua_Xuan_Sang.swf THIEP_CHUC_MUNG_2.jpg Nhmoi.swf Clock_Hopmat2014.swf Neu_em_la.flv Showimg.gif Anhdongdepchomaytinh_400x100.gif Untitled_0001.flv SN_Diep_Nga.swf Thammyhanquocjwgiamgiadacbietmung831.jpg CHoa_83_jpeg0.jpg Covernewyear.jpg CUUNON_CHUC_TET.swf CUUNON_CHUC_TET.swf 3QuaChuong.gif

Thông tin

KHO BÁU TÀI NGUYÊN

THỜI GIỜ VÀNG NGỌC

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • BẠN VÀ TÔI

    0 khách và 0 thành viên

    TIN TỨC MỌI MẶT

    Chào mừng quý vị đến với ƯỚC MƠ XANH của Thân Thị Diệp Nga.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
    Gốc > VĂN HỌC DÂN GIAN > CỔ HỌC TINH HOA >

    XEM TƯỚNG NGƯỜI QUA CA DAO

    Từ xa xưa, người Việt luôn luôn nhìn nhận về cơ thể mình như một ý thức, một nhu cầu không thể thiếu trong cuộc sống. Ca dao dân ca là nơi để họ giãi bày những nhận định, suy đoán về tính người qua hình dáng cơ thể sau nhiều thế hệ được đúc kết lại.

    Tất nhiên, cách nhìn nhận ấy sẽ có đúng và có sai. Bởi đã nói là “đúc kết kinh nghiệm” thì không thể nào hoàn hảo được, dù những kinh nghiệm đó xuất phát từ thực tế cuộc sống đi nữa. Dưới góc nhìn của văn hoá dân gian, chúng tôi xin được điểm qua những kinh nghiệm ấy của người bình dân Việt Nam.

     

    xem tướng những người tai nhỏ xem tướng người đào hoa xem tướng người tai nhỏ xem tướng người làm quan tướng người đào hoa tướng người thông minh tướng người tai nhỏ tướng người qua ca dao tướng người môi thâm tướng người mặt thịt tướng người lộ hầu tướng người làm quan tướng người hình kim tướng người giàu có tướng người có tai nhỏ tướng người tướng mạo người làm quan tướng mạo con người qua ca dao dân ca người có tướng đào hoa người có tướng làm quan

    1. Nhìn người qua diện mạo, hình dung

    1.1. Qua “răng” và “tóc”

    Đầu tiên, điều người bình dân quan tâm nhất là hai bộ phận răng và tóc. Bởi lẽ, theo họ “cái răng, cái tóc là góc con người”!

    So sánh với kinh nghiệm dân gian của những bà nội trợ khi chọn cá, diện mạo con người cũng được nhìn nhận, xét trong nội hàm câu ca, chúng tôi cho rằng đây dành cho người phụ nữ:

     Cá tươi xem lấy đôi mang

    Người khôn xem lấy đôi hàng tóc mai

    Tương tự như vậy, có câu:

    Tóc mai dài xuống mang tai

    Là người khó tánh ít ai vừa lòng

    Một tướng mạo khả ái danh cho khách má hồng:

     Tóc thưa, dài, mướt, trắng da

    Ở hàng lầu các, dung hòa phu nhân

    Ngược lại, đây là hình ảnh lý tưởng:

     Tóc đen, thưa, rộng mà dài

    Vuông tròn sắc mặt là trai anh hùng

    Nhìn tưởng của cả hai: đàn ông lẫn đàn bà:

     Đàn ông ít tóc: an nhàn

    Đàn bà ít tóc: dở dang duyên tình

    Tương tự, và ở chiều người lại, ca dao có câu:

     Đàn bà nhiều tóc thì sang

    Đàn ông nhiều tóc thì mang nặng đầu

    Như vậy, có thể thấy rằng dân gian quan niệm đàn bà nhiều tóc là tốt tướng. Ngược lại, đàn ông ít tóc mới hay, trừ trường hợp:

     Cái sọ trọc như không có tóc

    Kém công danh lao lực về sau

    Hàm răng cũng là nơi để người bình dân đánh giá chân dung con người.

    Nhưng lời dành cho phái mạnh:

     Trai mà có cặp răng nanh

    Gan dạ , chịu đựng, khôn lanh đủ điều

    Dành cho thiếu phụ:

     Răng cao, miệng nhỏ: điêu ngoa

    Răng thấp môi kín: thương cha nhớ chồng

    Một câu khác cũng gần tương tự, nhưng có kết hợp với những yếu tố “da trắng” và “mặt sẫm”:

     Răng thưa, da trắng: gái hay

    Răng thưa, mặt sẫm: đổi thay chuyện tình

     1.2. Mặt, trán, má, mày …

    Trông mặt mà bắt hình dong, từ quan niệm ấy, nên trong kho tàng ca dao Việt Nam không ít lần người bình dân bày tỏ cách nhận diện con người qua mặt, mày:

     Mặt dài tuy nhỏ: vui chơi

    Tai to mặt ngắn: chịu lời đắng cay

    Ở trán, một bộ phận nằm trên khuôn mặt cũng là nơi thể hiện tính cách, đối với phái nam, dân gian nhận xét:

    - Đàn ông gân trán nổi cao

    Tánh tình nóng nảy, dạt dào ái ân

    - Trán cao có cái đầu vuông

    Văn chương, khoa bảng có nhường ai đâu

    Còn đây, là lời đúc kết dành cho phận gái:

    Gò má mà chẳng cân phân

    Cuộc đời cam chịu lắm phần lao đao

    Đúng là “má hồng – bạc mệnh”!

    Má hồng, trán bóng có duyên

    Lương tâm dẫu tốt, đừng hòng tuổi cao

    Cái nhìn dành cho cả hai đối tượng:

    Đàn ông trán dựng có tài

    Đàn bà trán dựng lâu đài soi gương

    Môi, miệng cũng là nơi có thể đoán tính người:

    Môi mỏng nói điều sai ngoa

    Mai sau sinh nở con ra hoang đàng

    Mồm mép cũng là những bộ phận không kém phần quan trọng để người ta trông vào:

     Môi dày, miệng rộng cân phân

    Nhơn trung sâu rộng, tánh chơn khoan hòa

     Theo sách nhân tướng xưa, thì điểm giữa môi trên và đầu mũi được gọi là nhân trung

    Một câu ca quen thuộc:

    Đàn ông miệng rộng thì sang

    Đàn bà miệng rộng tan hoang cửa nhà

     Xét nội dung ngữ nghĩa, ta có hiểu cả về dáng hình của miệng rộng, lớn, cũng có thể xem xét ở nghĩa khái quát hơn nói miệng rộng tức là chỉ những người nhiều chuyện, lắm lời!

    Nếu như câu ca trên dành cho phụ nữ, thì câu ca dưới đây không có chủ thể hiểu ở cả nữ lẫn nam đều có thể chấp nhận:

     Hai môi không giữ kín răng

    Là người yểu tướng, nói năng hỗn hào

    Chân tướng những người khôn ngoan:

     

    - Những người râu mép ngoảnh ra

    Mép dày môi mỏng, ấy là tinh khôn

    - Những người thành thật môi dày

    Lại thêm ít nói lòng đầy nghĩa nhân

    Cũng có khi phải kết hợp nhiều bộ phận từ dáng người đến tóc, môi, …

     Người đen mà ốm lại cao

    Tóc quăn, môi lớn, lao đao tháng ngày

    Đến râu, lông cũng bộc lộ nhân cách.

     Râu rìa, lông ngực đôi bên

    Chẳng phường phản bạn, cũng tên nịnh thần

    Họ không ngần ngại kết luận:

     Đàn ông mà kém bộ râu

    Văn chương cũng dở, công hầu đừng mong

    Nếu râu là bộ phận không thể thiếu cho bậc nam nhi, thì ngược lại nhũ hoa là bộ phận quan trọng không kém của người phụ nữ, bởi thiên chức của nó:

     Đàn ông không râu bất nghì

    Đàn bà không vú lấy gì nuôi con

    Nơi cửa sổ của tâm hồn là đôi mắt, người bình dân cũng dành những nhận định xác đáng:

     Người khôn con mắt đen sì

    Người dại con mắt nửa chì nửa than

    Một câu ca khác gần tương tự về nội dung như thế:

    Người khôn con mắt dịu hiền

    Người dại con mắt láo liên nhìn trời!

    Câu ca dành để xem nam tướng:

    Trán cao, mắt sáng phân minh

    Là người học rộng, công danh tuyệt vời

     Con mắt của kẻ vô nghì, ham mê tửu sắc:

    Mắt tròn dưới mí láng sưng

    Là tên tửu bác, không ngừng chơi đêm

     

    Mũi cũng thể hiện được tính cách chủ nhân của nó:

    Lỗ mũi mỏng, đầu cong, nhọn hoắc

    Ắc lòng tham, hiểm độc gian phi

    Tướng này đức đã suy vi

    Nếu không tu thiện, hậu thì khó toan

    Hay:

    Lỗ mũi mà hỉnh ngửa lên

    Bạc tiền chồng chất một bên chẳng còn

     1.3. Ngoài những sắc diện đã giới thiệu, chúng ta còn thấy dân gian nhìn nhận ở các bộ phận khác trên cơ thể con người:

    Một câu ca chỉ đơn thuần nói về hình thể:

    Hàm rộng, miệng cọp: anh hùng

    Hàm rắn, miệng chuột: bất trung vô nghì

    Nhìn thân hình cũng có thể biết:

    - Những người béo trục béo tròn

    Ăn vụng như chớp đánh con cả ngày

    - Ngồi khòm đầu gối quá tai

    Là người cực khổ chẳng sai chút nào

    Ở phụ nữ, dáng vẻ không thể chê vào đâu được:

    Những người thắt đáy lưng ong

    Vừa khéo chiều chồng, lại khéo nuôi con.

    Bộ phận dưới của tai, theo dân gian cũng bộc lộ nhân cách:

    Dái tai như hột châu thòng

     Có thành, có quách, dày, hồng sắc tươi

    Thiệt người phú quý thảnh thơi

    Phong lưu tao nhã trên đời chẳng sai

    Đến nốt ruồi cũng quyết định ít nhiều, …

    Mụt ruồi màng tang cả làng ăn thép.

    Mụt ruồi bên mép, ăn thép cả làng,

     Ngón tay, bàn chân cũng là những bộ phận khác trong cơ thể của con người, góp phần hình thành tính cách.

    Những người có tướng mạo tốt:

    -  Ngón tay thon thỏn búp măng

    Tánh tình khoan nhã, thơ văn đủ mùi

    - Bàn tay đỏ ửng như son

    Không người danh tướng cũng con học hành

    - Thông minh, học giỏi, anh tài

    Ngón (tay) nhỏ mà dài tựa đọt hành non

     Những con người không ra gì, thể hiện ở tay, chân:

    - Bàn tay ngang lại lắm lông

    Là người nhục dục ắt không phải vừa

    - Móng tay mỏng, nhọn: cơ cầu

    Tâm tư hiểm độc, hay xâu của người

    - Đàn bà chân thẳng ống đồng

    Khó con mà lại sát chồng, nguy nan

    Dân gian cảnh báo hãy tránh xa!

    2. Đoán tính cách con người qua hành động đi đứng, ăn uống, tiếng nói, giọng cười

    Nhưng người khôn ngoan bộc lộ qua lời nói:

    Chim khôn kêu tiếng rảnh rang

    Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.

     Bên cạnh đó, chân tướng của những người mà dân gian cho là “không ra gì” biểu hiên qua hành động đi đứng, chưa nói đã cười của họ:

    Những cô chưa nói đã cười

    Chưa đi đã chạy là người vô duyên

     Một câu khác tương tự:

    Vô duyên chưa nói đã cười

    Chưa đi đã chạy là người vô duyên

     Đến khi có chồng rồi, tính cách kia không sửa đổi, điều chỉnh thì chẳng những “vô duyên” mà tác hại còn nặng nề hơn:

     Đàn bà chưa nói đã cười

    Lương duyên vất vả, cuộc đời truân chuyên

    To tiếng cũng là chân dung những phụ nữ không ra gì ở mai hậu:

     Vai ngang, mặt lớn, tiếng to

    Nhiều chồng mà lúc về già vẫn không

    Cùng trong hành động đi, đứng, ta còn gặp hàng loạt câu ca khác:

     - Ra đi chân bước nhẹ nhàng

    Là người hiếu khách, rõ ràng yên vui

    - Bước chân thình thịch, cúi đầu

    Bôn ba đây đó, dãi dầu nắng mưa

    Cùng một dáng đi, nhưng nam xấu, nữ tốt:

     Tướng đi chân bước hai hàng

    Nàng thì rộng lượng, còn chàng tiểu tâm

    Kết hợp diện mạo, ăn nói, hành động:

     Lưng dài vai mập ba gang,

    Ăn nhai nửa miệng: khô khan chai lười

    Dáng một “hiền nhân”

     Mắt ngước, chân bước nhẹ nhàng

    Tướng đi khang nhã, rõ ràng hiền nhân

    Nhút nhát bộc lộ sự thiệt thòi:

     Chưa nói mà đã thẹn thò

    Phải chịu thiệt thòi trong việc làm ăn

    Hay nhẹ hơn, đây là những hành động chỉ những người luôn luôn sầu tư, ảo não:

     Những người chép miệng thở dài

    Chỉ là sầu khổ bằng ai bao giờ

    Kết hợp cả diện mạo và lời nói, chân tướng của kẻ khôn ngoan:

     Khao khao giọng thổ tiếng đồng,

    Quăn quăn tóc trán là dòng khôn ngoan.

     Giọng nói của người hiểm độc:

    - Tiếng nói rít qua kẽ răng

    Là người nham hiểm sánh bằng hổ lang

    - Những người, lẩm bẩm một mình

    Giàu sang chẳng được, lại sinh kém tài

    Cũng có khi cùng một gam “giọng nói” nhưng nam thì tốt, mà nữ thì bị xã hội phê phán:

     Giọng nói răm rắp tiếng dư

    Trai thì can đảm, gái ư gan lỳ

    Và “tiếng nói” để nhận diện phụ nữ:

    Đàn bà lanh lãnh tiếng đồng

    Một là sát chồng, hai là hại con

    Hoặc những nam nhân mà mang nhiều “nữ tính”:

    Trai mà nói giọng đàn bà

    Tánh tình nhu nhược, còn là long đong

     Ăn trông nồi, ngồi trông hướng, dân gian đã căn dặn hậu sinh như thế. Qua đó, có thể thấy rằng không chỉ trong “ăn nói” mà ngay trong hành động ăn uống cũng góp phần thể hiện tính cách.

    Ăn uống khoan thai là người thanh cao

    Ăn uống nhồm nhoàm là người thô tục

     Một người có tài “mồm mép”!:

    Trán cao, miệng rộng, mũi dài

    Có khoa ăn nói, ít ai sánh bằng

     3. Nhìn tướng người và thể hiện thái độ bằng những quan hệ ứng xử

    Từ tướng mạo, người bình dân đưa ra hướng ứng xử trong giao tiếp. Tuỳ theo đối tượng, khen chê, trọng khinh được đưa ra.

    Đối với với người dịu dàng dễ thương mến

    Chẳng tham nhà ngói rung rinh

    Tham vì một nỗi anh xinh miệng cười

    Miệng cười em đáng mấy mươi

    Chân đi đáng nén miệng cười đáng trăm

    Những người con mắt lá răm

    Lông mày lá liễu đáng trăm quan tiền

     Lối so sánh vừa khéo léo, tế nhị đã bộc lộ được tất cả những gì người nói muốn nói! Nhưng người có “cao” tướng, ắt hẳn sẽ có hạnh phúc

    Đàn ông gối dụm, chân chàn

    Chẳng cô gái đẹp cũng nàng nết na

    Còn đây, nhưng người mà theo dân gian phải tránh xa:

    - Chim sa, cá nhảy chớ nuôi

    Những người lông bụng chớ chơi bạn cùng

    - Mắt trắng, môi thâm, da thiết bì

    Người nhiều lông bụng: vô nghì chớ thân

    Hay:

    Những người tai mỏng mà mềm

    Là phường xấc láo, lại thêm gian tà

    Dáng mạo cũng báo trước cho biết những người khó thuỷ chung

    - Mi nhỏ như sợi chỉ mành

    Tình trong chưa thắm, ngoại tình đã giao

    Tính cách không ra gì:

    Những người béo trục béo tròn

    Ăn vụng như chớp đánh con cả ngày

    Những người mặt nạc đóm dầy

    Mo nang trôi sấp, biết ngày nào khôn.

    - Đàn bà vú lép, to hông

    Đít teo bụng ỏng, cho không chẳng cầu

    - Những người ti hí mắt lươn

    Trai thì trộm cướp, gái buôn chồng người

    - Những người mặt nặng như mo

    Chân đi bậm bịch, có cho chẳng thèm

    Những kẻ bảo thủ, không có ý cầu tiến:

    Những người tai ngửa ra sau

    Tướng hèn mà lại cứng đầu, chậm nghe

     Trên diện mạo đôi lúc chỉ cần đảo vị trí, tính tình cũng quay ngược hẳn ở hai chiều khác nhau:

    Mắt dài, mày ngắn: bất bình

    Mày dài, mắt ngắn: đệ huynh vẹn toàn

     Xem ánh mắt, dân gian không ngần ngại bày tỏ với những cô gái “vô duyên”:

    - Con lợn mắt trắng thì nuôi

    Những người mắt trắng đánh rồi đuổi đi

    - Miệng rộng, môi mỏng, liếc ngang

    Con gái như thế chẳng màng làm chi

    Dành cho kẻ “sáng say, chiều xỉn”

    Lờ đờ như người say rượu

    Mắt đỏ hoe, phải liệu mà chơi

     Cũng có người mà ngay trong tướng mạo như đã báo trước những điều bất hạnh:

    Kẻ nào trống giữa bàn chưn

    Hổng không đụng đất thì đừng chơi xa

     4. Những nhận con người qua công việc

    Ở một cấp độ khác, người bình dân thể hiện thái độ của mình qua việc nhìn nhận đánh giá về công việc thường nhật. Chúng tôi chỉ dừng lại ở thái độ mỉa mai, phê phán những hiện tượng lười biếng, dành cho những hạng người vô tích sự trong cuộc sống.

    Dân gian cho rằng người phụ nữ chu đáo, đáng trọng là người biết tảo tần, đảm đang, có chồng phải “gánh giang san nhà chồng”, nên họ khẳng khái dành cho những kẻ “ngồi lê đôi mách”

    Đàn bà yếu chân mềm tay

    Làm ăn chẳng được lại hay nỏ mồm

    Họ quả quyết chắc chắn rằng:

    Đàn bà không biết nuôi heo là đàn bà nhác

    Đàn ông không biết buộc lạt là đàn ông hư

    Và nặng lời chế giễu:

    Làm trai cho đáng thân trai

    Khom lưng cố sức gánh hai hạt vừng

    Ăn no rồi lại nằm khoèo

    Nghe giục trống chèo bế bụng đi xem

    Chân dung của những con người vô dụng:

    Chú tôi hay tửu hay tăm

    Hay nước chè đặc hay nằm ngủ trưa

    Ngày thì khấn những ngày mưa

    Đêm thì ước những đêm thừa trống canh

    Hay:

    - Chồng người cưỡi ngựa bắn cung

    Chồng em thì lấy dây thung bắn ruồi

    - Chồng người đi ngược về xuôi

    Chồng em ngồi bếp sờ đuôi con mèo, …

     5. Kết luận

    Qua các cung bậc nhìn nhận đánh giá con người qua tướng mạo chúng ta thấy đời sống tinh thần của người bình dân hết sức đa dạng, phong phú.

    Từ đó, mở rộng vấn đề chúng ta nhận thấy chức năng của thể loại ca dao – dân ca không chỉ dừng lại ở cấp độ nghi lễ hay trữ tình, nó còn phản ánh đầy đủ các biểu hiện, các khía cạnh trong đời sống tâm hồn người bình dân. Mảng ca dao tướng mạo – tính cách vừa là kinh nghiệm sống, kinh nghiệm ứng xử trong các mối quan hệ ở cánh đồng thửa ruộng, thôn quê tự ngày xưa ấy!

    Đã nói là đoán và xem tướng mạo, như chúng tôi đã đề cập ngay trong phần đầu bài viết, nó có thể đúng, cũng có thể sai, song đúng hay sai gì thì những lời ca ấy vẫn tồn tại, vẫn có sức sống lâu bền, sống bằng cách của riêng nó. Tự trong lòng ca dao, dân gian cũng tự nhận định và đánh giá nội dung này:

    Sông sâu sào vắn dễ dò

    Đố ai lấy thước mà đo lòng người

    Hay:

    Vẻ cọp chẳng vẻ được xương

    Hoạ chăng chỉ thấy mấy đường ngoài da

     Xin mượn lời hát đối đáp sau đây để thay lời kết luận với hàm ý muốn nhắc lại những cách đánh giá, nhận định về tướng mạo không ít nội dung bị tư tưởng chủ quan của người trong cuộc quyết định!

    - Má bánh bầu xem lâu muốn chửi

    Mặt chữ điền tiền rưỡi muốn mua

    - Má miếng bầu coi lâu càng thắm

    Mặt chữ điền xấu lắm ai ơi!./.

    Theo http://www.tuvikhoahoc.com/tuong-so/tuong-nguoi-qua-ca-dao/


    Nhắn tin cho tác giả
    Thân Thị Diệp Nga @ 10:22 29/06/2015
    Số lượt xem: 708
    Số lượt thích: 0 người
    Avatar

    Tướng người qua ca dao

     
    Gửi ý kiến