Cây chuối có tên khoa học là Musa sp thuộc họ Musaceae. Cây chuối là loại cây ăn quả có nguồn gốc nhiệt đới, là loại cây dễ trồng. Trong tái chuối có nhiều vitamin A, B₁, B₂, C... và là loại quả cung cấp nhiều năng lượng. Cây chuối có thể trồng nhiều hình thức khác nhau: đồi núi, đồng bằng, vườn nhà…với qui mô hộ gia đình hoặc trang trại và được trồng quanh năm ở nước ta.

     Hiện nay, tại Việt Nam có các giống chuối như:

- Nhóm chuối tiêu (Cavendish): Nhóm này có 3 giống là tiêu lùn, tiêu nhỏ, tiêu cao. Năng suất quả từ trung bình đến rất cao; phẩm chất thơm ngon, thích hợp cho xuất khẩu quả tươi, thích hợp với vùng có khí hậu mùa đông lạnh. Giống chuối tiêu ở miền Bắc bình quân đạt 13-14kg/buồng, năng suất trung bình đạt 12-15 tấn/ha.

- Nhóm chuối sứ (chuối xiêm, mốc): được trồng phổ biến ở nhiều nơi, cây cao sinh trưởng khoẻ, không kén đất, chịu hạn, chịu nóng, dễ bị héo rụi (vàng lá Panama), quày to, mập, ngọt đậm và kém thơm hơn so với giống khác.

- Chuối bom: được trồng phổ biến ở Đông Nam Bộ, trọng lượng buồng thấp, chỉ đạt từ 6-8 kg/buồng. Thời gian sinh trưởng ngắn nên hệ số sản xuất cao (5 buồng trong 20 tháng/gốc) có có thể trồng ở mật độ cao 1200-1500 cây/ha nên năng suất có thể đạt 25-40 tấn/ha. Quả được dùng làm ăn tươi, chuối sấy.

- Chuối ngự: Bao gồm chuối ngự tiến, chuối mật. Cây cao 2,5-3 m, cho quả nhỏ, màu vỏ sáng đẹp, thịt quả chắc, vị thơm đặc biệt, tuy nhiên năng suất thấp.

- Chuối già (già hương, lùn): trái cong và vỏ còn xanh khi chín. Chóp trái hình cổ chai ngắn, đấu trái bằng phẳng. Năng suất cao.

Ngoài ra còn các giống chuối lá, chuối hột nhưng các giống chuối này có diện tích trồng ít vì giá trị kinh tế thấp. Hiện nay, thị trường có loại giống chuối laba được người trồng tại Lâm Đồng ưu chuộng, vì giá trị xuất khẩu tương đối lớn.

Tại Phú Yên, các giống chuối trồng chủ yếu là chuối sứ, chuối già, và chuối mật. Hiện tại, giống chuối mật ít trồng vì cho năng suất thấp và nguồn giống bị thoái hóa.

Muốn thu hoạch chuối vào thời gian định trước, cần chú ý nhiều yếu tố: giống chuối, tình trạng cây giống, tuổi cây giống, vĩ độ và độ cao, thời vụ trồng, chế độ thâm canh…

1. Điều kiện sinh thái của cây chuối

- Nhu cầu về nhiệt độ: Chuối sinh trưởng và phát triển thuận lợi trong phạm vi 25-35^oC. Khi nhiệt độ giảm đến 10⁰C thì quả chuối nhỏ, phẩm chất kém, sinh trưởng chậm. Ở nước ta, nhất là các tỉnh miền Nam, Nam Trung bộ, bình quân nhiệt độ hàng năm lớn hơn 24^oC, nên có lượng nhiệt rất tốt cho chuối phát triển.

- Nhu cầu về nước: Hàm lượng nước trong các bộ phận cây chuối rất cao, trong thân già 92,4 %, trong rễ 96 %, trong lá 82,6 % và trong quả 96 %.

- Nhu cầu về ánh sáng: Chuối có khả năng thích ứng trong phạm vi cường độ ánh sáng tương đối rộng từ 2.000 lux trở lên. Những cây chuối có biểu hiện thiếu sáng thì lá vàng trắng. Khi trồng không nên để cây chuối quá nhiều cây con dễ gây cạnh tranh ánh sáng. Vườn trồng chuối phải quang đãng để có đủ ánh sáng quang hợp.

          - Khi thiết lập vườn chuối, hạn chế những nơi có nhiều gió. Gió làm lá chuối rách nhiều, ảnh hưởng đến quá trình quang hợp, giảm năng suất.

2. Đất trồng

Đất trồng chuối tốt nhất là đất tơi xốp, nhiều mùn, nhất là đất phù sa, bùn ao phơi ải, nơi không bị ngập úng và dễ tưới tiêu nước. Độ pH thích hợp trồng chuối là từ 5-7.

Nơi có mực nước ngầm cao, cần phải lên líp trước khi trồng, sao cho mặt líp cách mực nước cao nhất từ 0,6 m. Chiều rộng líp trung bình 5-6 m, được trồng 2 hoặc 3 hàng. Kích thước hố trồng 40x40x40 cm, trộn lớp đất mặt với 5-7 kg phân hữu cơ + 0,5 kg lân và thêm 10 g Furadan 3H cho vào hố.

3. Thời vụ trồng

Chuối được trồng quanh năm. Từ thời gian trồng đến khi trổ buồng thì mất từ 08 đến 10 tháng. Đối với, khu vực đất rẫy, đất đồi và những khu vực không chủ động được nguồn nước tưới thì trồng vào đầu mùa mưa, cây sinh trưởng tốt cho tỉ lệ sống cao.

4. Cây giống

          Cây giống trồng chuối thường chọn một trong hai dạng sau:

          - Dạng chồi: chọn cây con chuối mập khỏe từ cây mẹ không bị sâu bệnh, năng suất cao, buồng to, trái đều chất lượng tốt…cao 0,8-1m, cắt sạch rễ, trước khi trồng nên xử lý thuốc diệt khuẩn Benlat C hay Bordeaux 2%.

- Cây chuối cấy mô: cây con phải sinh trưởng tốt, cao khoảng 40-50 cm có từ 4-6 lá. Qua kết quả nghiên cứu cho thấy, việc trồng chuối bằng cây chuối cấy mô là một phương pháp rất hiệu quả và có nhiều ưu điểm so với trồng chuối bằng chồi con: cây sạch bệnh, có tuổi cây đồng đều, chủ động nguồn giống nếu trồng quy mô lớn, năng suất và chất lượng trái cao. Tính đồng nhất của cây chuối nuôi cấy mô giúp chúng ta có thể thu hoạch trái đồng loạt.

Thu hoạch và bảo quản:

Từ trồng đến trổ khoảng 6-10 tháng và từ trổ đến thu hoạch khoảng 60-90 ngày tùy theo giống. Thường độ chín của quả được xác định qua màu sắc vỏ, độ no đầy và góc cạnh của trái. Lúc thu quày tránh làm cho trái bị trầy xước.